Międzyczas: Grzegorz Wielgus "Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL"

sobota, 21 lutego 2026

Grzegorz Wielgus "Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL"

Tytuł: "Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL"

Autor: Grzegorz Wielgus

Wydawnictwo: Initium

Ilość stron: 432

Data wydania: 29-01-2026

Moja ocena: 10/10

„Donosiciele nie mają tu życia.”

„Siedźcie cicho, albo skończycie jak oni.”

W niewielkiej miejscowości dochodzi do przerażającej zbrodni. Ofiarami pada rodzina: mężczyzna, jego ciężarna żona i 12-letni chłopiec. Oficjalna przyczyna ich śmierci? Potrącenie przez autobus. Ale czy rzeczywiście był to wypadek?

Na miejsce przyjeżdża porucznik Grewling z krakowskiego oddziału kryminalnego. Od pierwszych chwil natrafia na mur milczenia – mieszkańcy wsi Poręba nie chcą ujawnić żadnych informacji. Jeden bogaty watażka trzyma wszystkich w strachu, każe przysięgać sobie na krzyż i grozi konsekwencjami zdrady. Nawet w PRL, gdzie za morderstwo groziła kara śmierci, ludzie boją się mówić prawdę. Strach paraliżuje całą wieś niczym mroźna, nieustępująca zima.

Porucznik Grewling musi uważnie szukać „nieszczelności” w zeznaniach mieszkańców. Każde kolejne kłamstwo doprowadza go do frustracji, choć zachowuje spokój i profesjonalizm. Autor nie rozwodzi się nad samą zbrodnią – wystarczy opis obrażeń ofiar, by czytelnik odczuł ogrom tragedii. Pojawia się pytanie: czym zawiniły dzieci?

Najbardziej przerażający oprócz samego aktu mordu jest mechanizm manipulacji i przekonanie, że wszystko odbyło się „zgodnie z porządkiem”. „Chwasty się wyrywa”, ale co jeśli tymi „chwastami” są ludzie?

Książka wywołuje silne emocje. Czytelnik odczuwa bezradność policji wobec zmowy milczenia, ale jednocześnie rośnie w nim wściekłość na zwyrodnialca, który dzięki przekupstwu i zastraszeniu pozostaje bezkarny. Brak wiarygodnych świadków podkreśla dramat sytuacji – mieszkańcy muszą wreszcie zrozumieć, że krycie sprawcy również jest zbrodnią.

Grzegorz Wielgus przekonująco ukazuje realia polskiej, biednej wsi w czasach PRL, pokazując, jak ubóstwo i strach wpływają na ludzi. To historia, która nie tylko wstrząsa, ale i zmusza do refleksji. Gorąco polecam.